(QBĐT) - Những năm qua, với sự chỉ đạo, lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự nỗ lực của ngành Y tế, tỉnh ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng  trong công tác phòng chống HIV/AIDS. Nhờ thực hiện tốt các hoạt động tuyên truyền, chăm sóc điều trị cho người nhiễm HIV, bệnh nhân AIDS nên nhìn chung nhận thức, thái độ hành vi của cộng đồng về phòng chống HIV/AIDS đã có sự thay đổi lớn, người nhiễm HIV trên địa bàn tỉnh được tiếp cận với các dịch vụ y tế thân thiện, được tạo điều kiện hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, công tác phòng chống HIV/AIDS vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức.

Quảng Bình là một trong những địa phương thực hiện có hiệu quả các chương trình hoạt động phòng chống HIV/AIDS. Song theo bác sĩ Ngô Văn Bốn, Phó Giám đốc Sở Y tế thì không vì thế mà chúng ta chủ quan bởi trên thực tế dịch HIV/AIDS đang có nhiều diễn biến phức tạp. Theo thống kê của Trung tâm phòng chống HIV/AIDS, những năm gần đây, tỷ lệ lây nhiễm HIV qua con đường tình dục khá cao, đáng báo động là có tới 75% trên tổng số người nhiễm HIV mới được phát hiện từ đầu năm 2013 đến nay bị lây nhiễm qua đường tình dục không an toàn.

Và con số này sẽ còn tăng lên khi mà tệ nạn mại dâm đang có những diễn biến phức tạp, hành động mua bán dâm đang diễn ra với nhiều hình thức mà lực lượng chức năng rất khó kiểm soát. Đây chính là một trong những thách thức trong công tác phòng chống HIV/AIDS hiện nay. Với quyết tâm thực hiện mục tiêu “Ba không” (không còn người nhiễm mới HIV, không còn người tử vong do AIDS và không còn kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS), tỉnh ta  mà vai trò tiên phong là ngành Y tế đã phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội nhằm huy động sự tham gia tích cực của cả cộng đồng để nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong phòng chống HIV/AIDS, giảm số người nhiễm mới và tạo điều kiện để người nhiễm HIV được chăm sóc sức khỏe, hòa nhập cộng đồng.

Chương trình cung cấp bơm kim tiêm sạch nhằm dự phòng lây nhiễm HIV trong đối tượng nghiện ma túy đang được triển khai tại nhiều địa phương trong tỉnh

Nổi bật nhất trong các hoạt động phòng chống HIV là công tác truyền thông giáo dục được thực hiện với nhiều hình thức như thông qua các kênh thông tin đại chúng, qua hệ thống truyền thanh và các hình thức truyền thông trực tiếp tại cộng đồng do cán bộ y tế và cộng tác viên của các chương trình phòng chống HIV/AIDS ở cơ sở thực hiện.

Tuy nhiên, công tác phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh ta vẫn chưa thực sự bền vững. Một trong những khó khăn trong triển khai thực hiện các chương trình phòng chống HIV/AIDS ở tỉnh ta hiện nay là thiếu đội ngũ cán bộ chuyên trách từ tuyến tỉnh đến tuyến cơ sở. Phần lớn cán bộ chuyên trách phòng chống HIV/AIDS ở các địa phương trong tỉnh vẫn phải kiêm nhiệm nhiều việc, nhất là ở tuyến xã, phường.

Phạm vi hoạt động của chương trình mục tiêu quốc gia là rất lớn nhưng mạng lưới cộng tác viên, đồng đẳng viên trong công tác phòng chống HIV/AIDS còn mỏng, hạn chế về kinh nghiệm và khả năng thực hiện, đánh giá chương trình. Ngoài ra, độ bao phủ các dịch vụ phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh chưa cao; kinh phí đầu tư cho Chương trình phòng chống HIV/AIDS chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế tại địa phương và thường được cấp chậm, chưa kể là có sự giảm dần nguồn tài trợ từ các dự án, gây khó khăn nhất định trong việc triển khai đồng bộ các hoạt động phòng chống HIV/AIDS.

Bên cạnh đó, công tác quản lý người nhiễm HIV còn gặp nhiều khó khăn do không ít người bệnh không chủ động hợp tác với các đơn vị y tế vì sợ bị kỳ thị, phân biệt đối xử. Nhiều người khi làm xét nghiệm phát hiện HIV nhưng không muốn công khai danh tính hoặc cung cấp danh tính không chính xác nên việc quản lý chăm sóc và hỗ trợ người nhiễm HIV cũng hết sức khó khăn. Nguyên nhân của vấn đề trên là do tình trạng kỳ thị phân biệt đối xử của cộng đồng đối với người bệnh và vấn đề này chính là trở ngại lớn cho ngành Y tế trong việc triển khai các hoạt động dự phòng, chăm sóc, điều trị người nhiễm HIV và những người có hành vi nguy cơ lây nhiễm cao.

Để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống HIV/AIDS, thời gian tới, tỉnh ta tiếp tục xây dựng và làm phong phú các hoạt động truyền thông, đẩy mạnh hình thức truyền thông trực tiếp thông qua các nhóm nhân viên tiếp cận cộng đồng nhằm làm giảm tình trạng kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng.

Ngành Y tế tiếp tục xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa các phòng khám ngoại trú, các cơ sở tư vấn, chăm sóc hỗ trợ với những đơn vị quản lý các đối tượng có hành vi nguy cơ cao như Trung tâm cai nghiện, trại giam, trại tạm giam... để triển khai các gói dịch vụ tư vấn, hỗ trợ cho các đối tượng. Một trong những nội dung được đẩy mạnh là mở rộng dịch vụ về dự phòng lây truyền HIV/AIDS, dịch vụ can thiệp giảm tác hại, dịch vụ tư vấn xét nghiệm tự nguyện và làm tốt công tác hỗ trợ, chăm sóc, điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, hòa nhập cộng đồng cho người nhiễm HIV, bệnh nhân AIDS.

P.V