Những hy sinh lặng thầm
(QBĐTT) - Họ bảo: công việc dù vất vả đến đâu, nhưng mỗi ngày được thấy mình đóng góp một phần nhỏ bé vào công tác phòng chống HIV cho vùng quê nghèo Tuyên Hóa, lại thấy có động lực để bước tiếp. Họ là nhóm nhân viên tiếp cận cộng đồng (TCCĐ), là những con người bình dị, ngày ngày làm những công việc lặng thầm nhưng đã góp phần xóa đi sự kỳ thị đối với người bị nhiễm HIV/AIDS.
Là nhóm trưởng lại có mặt từ những ngày đầu nhóm mới thành lập nên chị Cao Thị L. (xã Tiến Hóa) hiểu sâu sắc những khó khăn mà một nhân viên TCCĐ gặp phải, nhất là khi tác nghiệp ở những vùng quê nghèo, hiểu biết của người dân về HIV/AIDS còn hạn chế. Là một cán bộ Hội Phụ nữ xã, chị hiểu rằng công tác tuyên truyền cho chị em biết được tác hại và hạn chế sự lây lan của căn bệnh thế kỷ vừa là ý thức, vừa là trách nhiệm.
Nhưng trên tất cả, là tấm lòng muốn sẻ chia, giúp đỡ những số phận bất hạnh ấy đã giúp chị có thêm động lực vượt qua được những rào cản, khó khăn trong công việc đặc thù này. Ngoài chị L., nhóm nhân viên TCCĐ huyện Tuyên Hóa còn có thêm 2 thành viên, tất cả họ đều là nữ. Mỗi người một địa bàn nhưng hằng tháng, họ lại gặp nhau, cùng chia sẻ những kinh nghiệm, cùng động viên nhau cố gắng, vượt qua khó khăn trong công việc và cuộc sống.
Theo chị L., công việc chủ yếu của nhóm nhân viên TCCĐ là len lỏi vào các điểm đen về ma túy và mại dâm, cấp phát bao cao su, bơm kim tiêm sạch, tiếp cận và chăm sóc những người nhiễm HIV/AIDS, tuyên truyền cách phòng chống HIV/AIDS tránh lây lan cho cộng đồng...
![]() |
| Thu gom xử lý bơm kim tiêm bẩn, công việc lặng thầm của các nhóm nhân viên tiếp cận cộng đồng. |
Phụ trách địa bàn các xã Tiến Hóa, Châu Hóa, là nơi có lượng khách vãng lai khá lớn nên công việc chủ yếu của chị L. là cấp phát bao cao su cho những đối tượng này. Bơm kim tiêm, bao cao su chủ yếu được đựng trong các thùng nhỏ, đặt ngay tại cổng của các trạm y tế xã. Rồi thông qua các buổi sinh hoạt của Hội LHPN xã, với tư cách là một cán bộ hội, vừa là một nhân viên thuộc nhóm TCCĐ nên chị L. thường xuyên lồng ghép những nội dung tuyên truyền về HIV/AIDS, về ma túy, mại dâm đến với các hội viên.
Cũng như chị L., chị Nguyễn Thị Bích H. (thị trấn Đồng Lê) tham gia nhóm nhân viên TCCĐ ngay từ những ngày đầu mới thành lập. Chị bảo, lý do chị gia nhập nhóm đều xuất phát từ chính sự mong muốn đóng góp một phần công sức bé nhỏ để xóa đi những hiểu biết lệch lạc của người dân về HIV/AIDS. “Mình nhớ cách đây cũng 6, 7 năm, ở chỗ mình có đám tang của một anh bị nhiễm HIV/AIDS, nhưng vì sợ lây nhiễm nên từ anh em, họ hàng và người làng, rất hiếm người đến đưa tiễn. Rồi đau lòng hơn, là họ tìm mọi cách để xa lánh những bệnh nhân HIV, tẩy chay luôn những gì liên quan đến người bệnh. Tất cả vì họ thiếu hiểu biết về căn bệnh thế kỷ này. Thấy vậy, nên khi nhóm thành lập, mình tự nguyện tham gia ngay”, chị H. chia sẻ.
Thị trấn Đồng Lê, nơi chị chuyên trách là địa bàn “nóng” về ma túy, nơi tập trung một số lượng lớn các đối tượng nghiện hút, mại dâm nên công việc của một nhân viên TCCĐ khó khăn hơn gấp bội. 6 năm gắn bó với công việc lặng thầm này, chị không nhớ hết mình đã phải trải qua những “tai nạn nghề nghiệp” nào, cả những lần bị các đối tượng nghiện hút hành hung. Chị bảo, chuyện đang đêm, những con nghiện đập cửa đòi kim tiêm là việc xảy ra thường xuyên. “Có lần, họ đập cửa vào nhà, không có bơm kim tiêm, họ giật luôn cái điện thoại mình đang cầm trên tay rồi bỏ chạy”, chị H. nhớ lại.
Theo số liệu thống kê của Trung tâm y tế dự phòng huyện Tuyên Hóa, hiện toàn huyện có 7 bệnh nhân HIV, hơn 130 đối tượng tiêm chích ma túy và một số đối tượng hành nghề mại dâm. Để tiếp cận các đối tượng này, nhóm nhân viên TCCĐ huyện Tuyên Hóa được tập huấn thường xuyên các kiến thức về HIV/AIDS, từ cách phòng lây nhiễm đến việc tiếp cận, vận động, tư vấn, hỗ trợ chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS tại cộng đồng...
Nhờ vậy, các thành viên của nhóm khi tiếp cận các đối tượng nghiện chích ma túy, tiếp viên trong các nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi giải trí, nhóm dân cư di biến động... thuận lợi, dễ dàng hơn. Thông qua đó, họ tuyên truyền, hướng dẫn các đối tượng thay đổi hành vi gây nguy cơ lây nhiễm HIV; hướng dẫn sử dụng bơm kim tiêm sạch, sử dụng bao cao su đúng cách; vận động, giới thiệu đối tượng tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ khám chữa bệnh, tư vấn xét nghiệm tự nguyện... Chính những kiến thức cùng tấm lòng luôn mong muốn sẻ chia đã giúp họ có điều kiện gần gũi và hiểu hơn về những đối tượng “khách hàng” này.
6 tháng đầu năm 2015, nhóm nhân viên TCCĐ đã cấp phát hơn 700 bơm kim tiêm miễn phí cho 250 lượt người, thu gom 290 bơm kim tiêm đã qua sử dụng. Số lượng con nghiện ngày một gia tăng nên khó khăn nhất hiện nay là số lượng bơm kim tiêm luôn trong tình trạng khan hiếm. Đó là chưa kể đến, việc thu gom các bơm kim tiêm đã qua sử dụng luôn đặt họ trong mối đe dọa bị phơi nhiễm. Bởi như chị H. chia sẻ thì hiện nay vẫn chưa có các thiết bị bảo hộ lao động cần thiết cho nhóm nhân viên chuyên trách công việc này.
Những năm trở lại đây, nhận thức của người dân huyện miền núi Tuyên Hóa về phòng chống căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS, về tác hại của mại dâm, ma túy đã ngày càng được nâng cao. Trong sự thay đổi ấy có sự đóng góp lặng thầm của nhóm nhân viên TCCĐ. Kết quả ấy được đánh đổi bằng mồ hôi, công sức và lòng kiên trì của các chị suốt một thời gian qua. Gặp gỡ và lắng nghe các chị chia sẻ mới hiểu hết được những nỗi vất vả của nhóm, hiểu cả những băn khoăn, trăn trở và không thiếu những nỗi buồn mà họ đang phải trải qua.
Công việc lặng thầm nhưng đáng tôn vinh là thế nhưng khi nhắc đến mình, các chị chỉ mỉm cười khiêm tốn: “Đừng viết rõ tên chị em nhé, người không hiểu họ lại nghĩ các chị là bệnh nhân và quan trọng là chị em thấy mình chưa làm gì to tát để được nhắc đến cả. Thời gian tới, các chị em còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa”.
Diệu Hương
