Được sự đồng ý của tổ chức Norwegian People’s Aid (tổ chức Viện trợ Nhân dân Na Uy-NPA) tại Quảng Bình, chúng tôi đã có chuyến trải nghiệm thú vị cùng hoạt động của cán bộ, nhân viên dự án Khảo sát dấu vết bom chùm (CMRS) do tổ chức NPA đang triển khai tại Quảng Bình. Từ sáng sớm, cán bộ, nhân viên dự án đã có mặt tại trụ sở chuẩn bị tư trang, thiết bị và đúng 6 giờ 30 phút lên đường. Hôm đó, chúng tôi được dự án bố trí cùng đội khảo sát kỹ thuật (KSKT) đi xã Tây Trạch (Bố Trạch).

 

Trên đường đến hiện trường, anh Nguyễn Quốc Bảo, Quản lý hoạt động cấp tỉnh dự án CMRS chia sẻ, tổ chức NPA đảm nhận 2 dự án, gồm: Dự án CMRS và dự án Thiết lập và hỗ trợ đơn vị cơ sở dữ liệu, điều phối hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn tỉnh Quảng Bình (DBCU). Trong dự án CMRS có hai hoạt động: Khảo sát phi kỹ thuật và KSKT.

 

Đến nơi, sau khi chúng tôi khai báo y tế và được cán bộ dự án phổ biến các quy định bảo đảm an toàn trong quá trình khảo sát, thì mọi người ai vào việc đó. Giữa cái rét đầu đông, các nhân viên tổ chức NPA khoác trên mình bộ đồng phục ka-ki, mũ tai bèo, tay xách xẻng và chiếc máy dò kim loại cần mẫn làm việc trên những ngọn đồi, thửa ruộng…

Cô gái trẻ Lê Thị Yến Trang, nhân viên kỹ thuật dự án CMRS cho biết: “Tôi tham gia công việc rà bom mìn được gần 1 năm. Hàng ngày, tôi và các đồng nghiệp phải tiếp xúc với rất nhiều bom mìn, VLN còn sót lại sau chiến tranh, chỉ cần sai sót một ly hay bất cẩn trong tích tắc sẽ gặp nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, nhờ được trang bị và thực hiện nghiêm túc các kỹ năng an toàn nên chúng tôi chưa ai xảy ra sự cố gì”. 

 

Trang cho biết, mỗi lần tiếng máy rà vang lên khi gặp phải kim loại là vừa mừng vừa lo. Tuân thủ các quy trình kỹ thuật, Trang dùng xẻng đào nhẹ lớp đất, kiểm tra. Nếu phát hiện bom mìn hoặc VLN, Trang sẽ nhanh chóng báo cáo đội trưởng để giăng dây cảnh báo khu vực nguy hiểm và bàn giao cho dự án “Dò tìm và xử lý bom mìn vật nổ tại tỉnh Quảng Bình” (dự án PTVN Quảng Bình) của tổ chức phi chính phủ Hoa Kỳ Peace Trees Vietnam (tổ chức Cây hòa bình Việt Nam-PTVN). Các VLN được phát hiện, dự án PTVN Quảng Bình ưu tiên xử lý ngay trong ngày nhằm bảo đảm loại bỏ các mối nguy cơ lên người dân địa phương.

 

Chia sẻ với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Quản lý hoạt động hiện trường dự án PTVN Quảng Bình cho biết: “Để bảo đảm an toàn, toàn bộ nhân viên kỹ thuật của tổ chức PTVN đều được đào tạo bài bản kỹ thuật xử lý bom mìn theo Tiêu chuẩn hành động bom mìn quốc tế. Sau khi hoàn thành khóa đào tạo lý thuyết, các nhân viên kỹ thuật được kiểm tra và đánh giá năng lực trên hoạt động hiện trường xuyên suốt 1 năm bởi đội ngũ chuyên gia kỹ thuật dày dặn kinh nghiệm của tổ chức…”. 

 

 

Tranh thủ trong lúc cán bộ, nhân viên tổ chức NPA, PTVN Quảng Bình tiếp tục công việc của mình, chúng tôi đi tham quan những khu vườn của người dân. Cùng đi có anh Dương Đình Lam, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Tây Trạch. Anh Lam cho biết, trước đây, Tây Trạch là vùng đất bị chiến tranh tàn phá khốc liệt nên lượng bom mìn còn sót lại trong lòng đất khá nhiều, ảnh hưởng lớn đến việc sản xuất, trồng trọt của người dân. Nhờ sự quan tâm của các cấp chính quyền, tổ chức, như: NPA, PTVN…, các vùng đất nhiễm bom mìn đang dần được làm sạch, người dân yên tâm sinh sống, sản xuất.

 

Đến thăm nhà ông Nguyễn Ngọc Tri (thôn Võ Thuận, xã Tây Trạch), chúng tôi được ông Tri cho biết: “Trước đây, đất trong vườn nhà tôi bom, đạn sót lại sau chiến tranh khá nhiều, nguy hiểm luôn rình rập. Nhờ sự quan tâm của chính quyền các cấp, dự án rà phá bom mìn, số bom trong vườn đã được rà phá. Giờ chúng tôi rất yên tâm sản xuất, trồng trọt”.

Với nỗ lực chỉ đạo của chính quyền các cấp và sự hỗ trợ của các tổ chức phi chính phủ, công tác khảo sát, rà phá bom mìn tại tỉnh Quảng Bình đến nay đã đạt được nhiều kết quả khả quan. Hoạt động từ tháng 6-2020, đến ngày 20-11-2021, tổ chức NPA đã thiết lập 12 khu vực khẳng định nguy hiểm (CHA) với tổng diện tích hơn 20,