Hàng năm, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh đã chỉ đạo, hướng dẫn CĐ cấp trên trực tiếp cơ sở tăng cường công tác hỗ trợ, đồng hành cùng CĐCS trong đại diện NLĐ để phối hợp với người sử dụng lao động tiến hành thương lượng, ký kết TƯLĐTT. LĐLĐ tỉnh xây dựng kế hoạch, thành lập đoàn khảo sát, tiến hành đánh giá tình hình thực hiện TƯLĐTT tại các DN, hướng dẫn các cấp CĐ rà soát, sửa đổi, bổ sung các bản TƯLĐTT đã ký kết nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế tại DN.

 

Đặc biệt, với những DN chưa ký kết TƯLĐTT hoặc TƯLĐTT đã hết hạn, các CĐ cấp trên chủ động chỉ đạo các CĐCS phối hợp với người sử dụng lao động tổ chức thương lượng và ký kết lại TƯLĐTT theo quy định. Nội dung thương lượng tập thể (TLTT) tập trung vào những điều khoản có lợi hơn cho NLĐ, như: Tiền lương, tiền thưởng, định mức lao động, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, bữa ăn ca, hỗ trợ phương tiện đi lại, hỗ trợ tiền gửi trẻ, chế độ hiếu, hỷ, du lịch, nghỉ mát... Tất cả đều được công khai, minh bạch trong quá trình thương lượng và sau khi ký kết.

 

Trước khi tiến hành thương lượng, ban chấp hành CĐCS tổ chức lấy ý kiến, thu thập nguyện vọng từ NLĐ để lựa chọn các nội dung sát với thực tế, bảo đảm đáp ứng những mong muốn chính đáng của NLĐ. Qua đó, các nội dung, như: Tiền lương, thưởng, trợ cấp, điều kiện làm việc, đào tạo, an toàn vệ sinh lao động, quy định riêng cho lao động nữ... được đưa vào thương lượng. Các cuộc thương lượng đều được tổ chức theo thời gian và địa điểm đã thống nhất giữa hai bên, có biên bản ghi rõ những nội dung đã được thống nhất, chưa thống nhất hoặc cần thương lượng tiếp. CĐCS giữ vai trò cầu nối quan trọng giữa đoàn viên, NLĐ và chủ DN, chủ động đề xuất các nội dung thương lượng hợp lý, hài hòa quyền lợi đôi bên.

Tính đến đầu năm 2025, toàn tỉnh có 205 bản TƯLĐTT được ký kết; trong đó, DN nhà nước 17 bản, DN có vốn đầu tư nước ngoài 7 bản, công ty cổ phần và công ty TNHH 181 bản. Có 103 bản TƯLĐTT đã được sửa đổi, bổ sung và 36 bản được ký mới. Tuy nhiên, vẫn còn tới 51 bản TƯLĐTT đã hết hạn nhưng chưa được cập nhật, sửa đổi, bổ sung. Chất lượng các bản TƯLĐTT cũng có sự phân hóa rõ rệt, TƯLĐTT đạt loại A, B (có nhiều điều khoản có lợi cho NLĐ) 99 bản (48,4%), TƯLĐTT đạt loại C, D (ít điều khoản có lợi, chủ yếu sao chép luật) 94 bản (45,8%), 12 DN thương lượng không đúng quy trình, bản TƯLĐTT không được đánh giá (5,8%).

 

Qua đánh giá cho thấy, dù số lượng TƯLĐTT tăng nhưng nội dung thương lượng về lương, thưởng và thu nhập tăng thêm chủ yếu chỉ là sự thỏa thuận giữa CĐCS và DN, NLĐ ít quan tâm đến tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Các nội dung, như: An toàn vệ sinh lao động, đào tạo nâng cao tay nghề, chính sách đối với lao động nữ… thường khó thương lượng thành công, DN chỉ thực hiện ở mức tối thiểu theo luật. Đáng chú ý, các DN nhỏ và vừa còn ít quan tâm đến việc thương lượng tập thể. Đây là điểm yếu cần có giải pháp khắc phục để bảo đảm quyền lợi NLĐ được bảo vệ toàn diện hơn.

 

TƯLĐTT là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các bên trong quan hệ lao động. Từ đó, xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định, cùng nhau hợp tác vì sự phát triển bền vững của DN. Việc thương lượng, ký kết, thực hiện TƯLĐTT trên nguyên tắc bảo đảm được những lợi ích của NLĐ phải tốt hơn quy định của pháp luật, đáp ứng được lợi ích chính đáng của cả hai bên. Qua đó, tiếp tục phát huy hiệu quả vai trò của tổ chức CĐ trong thực hiện chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ.

Việc TLTT, ký kết và thực hiện TƯLĐTT tại Quảng Bình đang từng bước đi vào nề nếp và phát huy hiệu quả trong bảo vệ quyền lợi NLĐ. Tuy nhiên, để có bản TƯLĐTT chất lượng, CĐCS phải có những bước đi “bài bản” từ khâu TLTT. Đó là từ việc tổ chức thu thập, lấy ý kiến của NLĐ về nội dung thương lượng; lựa chọn nội dung thương lượng; đề xuất thương lượng và thông báo nội dung TLTT đến tiến hành TLTT. CĐCS phải làm tốt vai trò cầu nối giữa ĐV, NLĐ với chủ DN, chủ động đề xuất với người sử dụng lao động để TLTT, ký kết và sửa đổi bổ sung TƯLĐTT với nhiều nội dung có lợi hơn cho NLĐ và phù hợp với khả năng điều kiện của DN.

 

Nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết, thực hiện TƯLĐTT trong DN, LĐLĐ tỉnh đang chỉ đạo Công đoàn các cấp tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người sử dụng lao động và NLĐ về vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của TLTT, ký kết và thực hiện TƯLĐTT. Cùng với việc nêu cao trách nhiệm, động viên đoàn viên, NLĐ tích cực tham gia các hoạt động của CĐCS để phát huy hiệu quả hoạt động của tổ chức Công đoàn, các CĐCS cần tiến hành thành lập các tổ tư vấn pháp luật, tổ thương lượng tại cơ sở và thông báo cho đoàn viên, NLĐ biết để thuận tiện trong việc lấy ý kiến trực tiếp của tập thể NLĐ về những đề xuất của NLĐ với người sử dụng lao động và ngược lại. Việc tham gia xây dựng hoàn thiện cơ chế chính sách, nhất là các cơ chế chính sách liên quan trực tiếp đến đối thoại, thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT cũng được các cấp CĐ quan tâm và xem đây là phương thức chăm lo cho đoàn viên, NLĐ mang tính lâu dài, hiệu quả.